Een grootschalige folderactie heeft op 24 november voor veel opschudding gezorgd. In Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Haarlem, Utrecht, Bussum en mogelijk ook Zwolle is bij duizenden huishoudens een glossy folder bezorgd. De folder nodigt iedereen uit die onlangs een nieuw paspoort heeft aangevraagd en daarvoor zijn/haar vingerafdrukken heeft laten registreren, kosteloos het burgerservicenummer te laten tatoeëren op de linkerpols. Dit kan volgens de folder "alleen bij een gecertificeerde tatoeëerder". Afzender van de folder is Het Nieuwe Rijk, een kunstenaarscollectief uit Amsterdam. Zowel deze naam als het tatoeëren van een nummer op de arm roepen associaties op met de tweede wereldoorlog. Op de folder die erg veel gelijkenis heeft met de officiële folder over het nieuwe paspoort staat 'Het Nieuwe Rijk gaat verder dan u denkt'. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met uw gemeente.
 
Dit is dan ook massaal gebeurd. Een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken noemt de actie smakeloos, omdat de folder associaties op zou roepen met de Holocaust. Ook het CIDI reageerde verontwaardigd.
In een persverklaring laat het collectief Het Nieuwe Rijk weten een brede discussie te willen aanwakkeren over het nut en de juridische legitimiteit van de paspoortdatabase en de toenemende verzameldrift van de Nederlandse overheid in het algemeen. Dat de actie gevoeligheden raakt begrijpen ze maar dit was volgens hen nodig om de discussie open te breken.
 
Staatsecretaris Bijleveld heeft aangifte gedaan, zij vindt de folder smakeloos en misleidend.
Naar onze mening getuigt de folder inderdaad niet van fijnzinnigheid. Door bovendien het accent te leggen op een armtatoeage in plaats van de vingerafdrukkendatabase die voor justitie en AIVD beschikbaar wordt gesteld, schiet het collectief mogelijk zijn doel voorbij en geeft daardoor de overheid de kans om te spreken van misleiding. Wat echter dit laatste punt betreft, misleiding, krijgt diezelfde overheid een koekje van eigen deeg. De gehele procedure rond de paspoortwet, de wijze waarop Artikel 10 en 11 van de Grondwet en Artikel 8 van het EVRM werden omzeild, de manier waarop het advies van het CBP teniet werd gedaan plus de onvolledige informatie in de officiële overheidsvoorlichting, daarmee balanceert de overheid zelf gevaarlijk over het randje van misleiding.
 
Het ministerie laat nu onderzoeken of Het Nieuwe Rijk kan worden vervolgd. Op het drukwerkje staat een logo dat erg veel weg heeft van het logo van de Nederlandse rijksoverheid. Naar de mening van het collectief is het ministerie hier volledig kansloos omdat het hier een persiflage betreft. Dit betwijfelen wij maar de vraag is eerder of het ministerie hier werkelijk wat bij te winnen heeft. Ondanks een mogelijke veroordeling geeft een rechtzaak het kunstenaarscollectief de gelegenheid om voor de rechter een pleidooi te houden tegen het onrechtmatige karakter van de paspoortwet en daaromheen de nodige publiciteit te genereren. Dit zal de verantwoordelijke bewindspersonen, die strikt vasthouden aan hun dossier en geen openheid van zaken wensen te geven, niet welkom zijn. Het ministerie verlangt strikte loyaliteit van iedereen die betrokken is bij de uitvoering van de paspoortwet maar de ambtenaren die op dit dossier werken zijn verdeeld. 
 
In Nederland bestaat helaas geen mogelijkheid om de paspoortwet door de rechter aan de Grondwet te laten toetsen. Ook hebben de media die eigenlijk als waakhond van de democratie zouden moeten optreden, het teveel laten afweten. Dat heeft er toe geleid dat een groepje kunstenaars nu naar een omstreden actiemiddel grijpt. In tegenstelling tot eerdere berichten is de groep wel bereikbaar voor communicatie. In de e-mail waarin het dit laat weten stuurde het het collectief per abuis de volledige contactenlijst met 304 e-mailadressen als CC mee. "Ook Het Nieuwe Rijk maakt fouten, per abuis hebben wij de mail niet als BCC verzonden. Onze excuses voor het schenden van uw privacy."

De vereniging Vrijbit die een klacht tegen de Nederlandse staat heeft ingediend bij het Europese Hof zegt op vragen niet achter de actie te zitten maar deze wel te steunen. 
 

Inmiddels is de website van Het Nieuwe Rijk weer in de lucht. Een aantal kunstenaars heeft zijn naam verbonden aan de website. Onder anderen zanger Maarten van Roozendaal, regisseur Martin Koolhoven, publiciste Karin Spaink, auteur Bart de Koning van HP De Tijd bekend van het boek 'Alles onder controle', tatoeëerder Henk Schiffmacher en zangeres Frederique Spigt zouden het initiatief steunen. Ze roepen de overheid op het besluit over de paspoortdatabase terug te draaien. Bezoekers aan de website kunnen een petitie tekenen tegen de vingerafdrukkendatabase van de overheid op http://www.hetnieuwerijk.nl/

Redactie hetverzet.nl

Zie ook:

Nieuw reisdocument nodig? Feiten die niet in de voorlichtingsfolder van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties worden vermeld.