Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens neemt voorlopig geen maatregelen tegen de centrale registratie van vingerafdrukken van iedere Nederlander. Het schorsingsverzoek van Vrijbit is door het Europese Hof zonder motivering afgewezen. Het Hof neemt alleen interimmaatregelen als er onherstelbare schade door een mogelijke mensenrechten-schending dreigt, bijvoorbeeld als een vluchteling dreigt te worden uitgezet naar een land waar zijn leven in gevaar komt. Naar analogie hiervan stelde Vrijbit dat de opslag van foto en vingerafdrukken de ‘digitale persoonlijkheid’ van de Nederlander in gevaar brengt, aangezien die aan onveilige databanken wordt uitgeleverd.

Hoewel de afwijzing van het Hof geen rooskleurig beeld voor de toekomst schetst en veel vragen oproept, is de conclusie zoals die in sommige kranten is geuit, dat het Hof akkoord zou gaan met de centrale opslag van vingerafdrukken echter veel te voorbarig. Een schorsingsverzoek, ook als het zou zijn toegewezen, is een tijdelijke maatregel. Het wachten is nu op de bodemprocedure.

De kritiek die door sommigen (zowel juristen als leken) is geuit, als zou de procedure van Vrijbit bij voorbaat kansloos zijn en bovendien onmogelijk is misplaatst. Juist de zwakte in het Nederlandse rechtssysteem dat geen grondwettelijke toetsingsmogelijkheid kent om de verregaande aantasting van de persoonlijke levenssfeer aan te vechten, zou onderwerp moeten zijn van kritiek. Daarbij komt het feit dat het College Bescherming Persoonsgegevens en de gehele artikel 29 werkgroep de centrale registratie van biometrische gegevens altijd heeft afgewezen, maar het CBP heeft in deze slechts een adviserende taak. Het is deze zwakte in het Nederlandse recht, plus de politieke mogelijkheid om via Brussel op een ondemocratische en oneigenlijke wijze wetgeving in te voeren, waarvan de Nederlandse overheid nu op slinkse wijze gebruik maakt. Het toont aan dat democratische controlemechanismen niet naar behoren functioneren.

Het CDA doet zijn best ons te laten geloven dat de paspoortdatabank met biometrische gegevens nodig is voor verificatie om te zien dat paspoort en paspoorthouder bij elkaar horen. Het zou een maatregel zijn tegen lookalike fraude. Het controleren van deze biometrische gegevens (voor wie daar voorstander van zou zijn) is echter heel goed mogelijk aan de hand van de gegevens in het paspoort zelf, dus zonder biometrische databank, maar op deze waarheid wordt door het CDA niet ingegaan.

De kern van deze zaak is echter dat de paspoortdatabank een opsporingskarakter krijgt ook al wordt dit door staatssecretaris Bijleveld ontkend. Het paspoort wordt onderdeel van een beveiligingssysteem van de staat tegen de burger. Inlichtingendiensten krijgen toegang tot dit systeem. De constructie om de Officier van Justitie geen toegang te geven maar wel biometrische gegevens te verstrekken is weer een typisch voorbeeld hoe het CDA internationale verdragen omzeilt. Het lekken van gegevens is ook niet met een strikte toegangsregeling en verstrekkingsregeling te voorkomen, zelfs wanneer wordt bijgehouden wie tot welke gegevens toegang had. Gegevens belanden in het kader van onderzoek in andere dossiers en gaan daarmee een andere weg die niet meer tot onder de protocollen van de paspoortwet vallen. Het zelfde probleem doet zich al veel langer voor bij de vingerafdrukkenregisters van de politie die ook door anderen wordt ingezien en waaruit wordt gekopieerd.

Mensen met ernstige bezwaren tegen biometrische registratie gaan nu een zeer onzekere periode tegemoet. Het CDA wenst geen enkele bezwaarmogelijkheid en uitzonderingspositie in te ruimen opdat niemand aan het controlemechanisme zal ontsnappen. Het komt er nu op aan dat gedupeerden en bezwaarden zelf een juridische procedure opstarten om een positie binnen de wet te scheppen om de samenleving leefbaarder te maken en leefbaar te houden. Als dat niet mogelijk zou zijn rest voor gewetensbezwaarden niets anders dan burgerlijke ongehoorzaamheid.

Wij hopen dat het zover niet komt.

Redactie hetververzet.nl