Op 10 mei 2010 heeft de Vereniging Vrijbit aan alle burgemeesters een brief gestuurd, waarin aandacht wordt gevraagd voor de uitvoering van de gewijzigde Paspoortwet. Vrijbit maakt met name bezwaar tegen het opslaan van biometrische gegevens (foto en vingerafdrukken) in de reisdocumentenadministratie en ondersteunt burgers die om deze principiële reden weigeren om bij de aanvraag van een paspoort of Nederlandse identiteitskaart hun vingerafdrukken te laten opnemen. In de brief spreekt Vrijbit de burgemeester aan als degene die verantwoordelijk is voor zowel het aanvraag- en uitgifteproces als het beheer van de reisdocumentenadministratie. Volgens Vrijbit bevindt de burgemeester zich als gevolg van de uitvoering van de Paspoortwet in een onmogelijke positie. Bovendien zou de gemeente aansprakelijk zijn voor het geval er iets mis gaat.  

Gemeenten hebben zich tot de NVVB en de VNG gewend met de vraag hoe op deze brief moet worden gereageerd. Zoals te verwachten was stellen de NVVB en VNG zich op het standpunt dat tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel uiteen is gezet waarom de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer van de burger in dit geval gerechtvaardigd is en als zodanig dan ook geen strijd oplevert met de Grondwet, het Europese verdrag voor de rechten van de mens (EVRM), het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, de Europese Privacyrichtlijn of uitspraken van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens.

Wie het verslag van de Eerste Kamerdebat over  de Paspoortwet nauwkeurig heeft gelezen weet dat er bij bepaalde kamerleden hierover twijfel bestaat. Bovendien heben het College Bescherming Persoonsgegevens en de gehele Artikel 29 werkgroep duidelijk aangegeven dat centrale opslag van vingerafdrukken in strijd is met Artikel 8 EVRM. De NVVB en de VNG menen dit feit te kunnen negeren door zich te verschuilen achter de uitkomst van de parlementaire behandeling van de Paspoortwet.

Er ligt nog steeds een aanklacht van Vrijbit bij het Europese Hof en op Nationaal niveau heeft de Stichting Privacy First een procedure tegen de staat opgestart. Meer juist is het daarom te stellen dat het aan de rechter is een oordeel over deze kwestie uit te spreken.

De NVVB en de VNG stellen: indien een aanvrager vanwege principiële bezwaren geen vingerafdrukken wil laten opnemen, moet de gemeente bestaande procedure volgen. Die houdt in dat de gemeente de aanvraag, nadat betrokkene eerst nog in de gelegenheid is gesteld deze aan te vullen, niet in behandeling neemt. Tegen dit besluit kan de aanvrager een bezwaarschrift indienen bij de burgemeester. Indien de aanvrager in het bezwaarschrift stelt dat het besluit in strijd zou zijn met hogere wetgeving (bijvoorbeeld artikel 8 EVRM) kan de gemeente het handhaven van het besluit om de aanvraag niet in behandeling te nemen uitdrukkelijk motiveren met een verwijzing naar de parlementaire geschiedenis van de gewijzigde Paspoortwet, waaruit blijkt dat daarbij een uitgebreide toetsing aan hogere wetgeving heeft plaatsgevonden.

Intussen zullen Vrijbit en ook anderen doorgaan met het voeren van actie en het ondersteunen van rechtzaken tegen de Paspoortwet tot deze wordt gewijzigd dan wel ingetrokken.

Lees reactie NVVB en VNG op

http://www.privacynieuws.nl/nieuwsoverzicht/lichamelijke-integriteit/vingerafdrukken/4361-reactie-nvvb-a-vng-op-de-vrijbit-brief-aan-burgemeesters.html

NB Het Europese verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) is bindend, ook voor gemeenten. De verwijzing naar de parlementaire geschiedenis is dan ook incorrect.