Het Duitse Constitutionele Hof heeft bepaald dat de bewaarplicht telecommunicatiegegevens een schending is van de Duitse grondwet. Naar het oordeel van het Hof in Karlsruhe is de Duitse implementatie van de Europese richtlijn voor de bewaarplicht in strijd met het "Fernmeldegeheimnis” (vrij vertaald briefgeheim).

De wet is in zijn huidige vorm disproportioneel, de beveiliging van de gegevens is onvoldoende, wat oneigenlijk gebruik en misbruik in de hand werkt en de personen van wie de gegevens worden gebruikt, worden daarover niet geïnformeerd. Bovendien is Duitsland bij de implementatie van de Europese richtlijn veel verder gegaan dan noodzakelijk was. Gevolg van de gerechtelijke uitspraak is nu dat de providers de nu verzamelde gegevens moeten wissen en de wet zelf moet worden herzien.

Na deze verheugende uitspraak van het Duitse Constitutionele Hof roept de Arbeitskreis Vorratsdatenspeicherung om een algehele stop in heel Europa op de bewaarplicht waarbij bewegingsprofielen van iedere burger en vertrouwelijke contacten tussen personen onderling worden geregistreerd en opgeslagen. Volgens de Arbeitskreis kan de Duitse regering daarbij een voorbeeld nemen aan Oostenrijk Roemenië en Zweden* die tot nu toe de Europese richtlijn niet hebben geïmplementeerd.

Patrick Breyer, woordvoerder van de Arbeitskreis Vorratsdatenspeicherung, voegt daar aan toe

dat het juridische gevecht tegen de bewaarplicht zal worden voortgezet. "Het zou onverteerbaar zijn als Duitsland voorlopig verschoond blijft terwijl in andere landen nog steeds zonder aanleiding communicatiegegevens worden vastgelegd. Het Europese Hof moet nu een uitspraak doen." In Ierland en Hongarije lopen soortgelijke procedures die mogelijk spoedig aan het Europese Hof worden voorgelegd. De uitspraak van het Duitse Hof heeft weliswaar alleen direkte gevolgen voor Duitsland zelf maar kan ook van invloed zijn op andere landen. Volgens Axel Arnbak van  Bits of Freedom kan de uitspraak een verlammend effect hebben op de bewaarplicht in Nederland.

Aan Webwereld laat Arnbak weten dat de Nederlandse Hoge Raad vaak wel oordelen van de Duitse tegenhanger overneemt, omdat die zeer grondig te werk gaat. Bovendien heeft Duitsland een toetsing aan de grondwet, wat Nederland niet heeft. Voor de bewaarplicht is die keuring gedaan door de Eerste Kamer, die daarbij heeft gekozen voor politiek opportunisme, vertelt Arnbak.

De uitspraak van het Duitse Hof komt bovendien vlak nadat de pas aangetreden Eurocommissaris Viviane Reding aangekondigd heeft de bewaarplicht opnieuw te willen toetsen. Ze wil daarbij vooral kijken naar de noodzaak, de hoeveelheid van de te bewaren gegevens, en of er alternatieven zijn die minder ingrijpend zijn voor de privacy. Volgens Reding moet de bewaarplicht ook worden herzien, wil deze verenigbaar zijn met het Europese Handvest Grondrechten dat in december 2009 in werking is getreden.

Het Europese Handvest Grondrechten dat in december 2009 in werking is getreden is mogelijk ook van toepassing voor de opslag van vingerafdrukken in databanken als gevolg van de Paspoortwet. Ook deze opslag is disproportioneel, niet noodzakelijk en volgens deskundigen in strijd met Art. 8 EVRM.

Redactie Hetverzet.nl

* Zweden heeft de bewaarplicht niet geïmplementeerd maar doorzoekt het internet- en telefoonverkeer op trefwoorden. Dit heeft niet alleen geleid tot felle protesten in Zweden maar ook vanuit Denemarken en Noorwegen omdat het telecommunicatieverkeer voor een deel via Zweeds grondgebied verloopt.