Sommige multinationals verliezen in hun enthousiasme over radiochips de privacygevoeligheid van de mogelijke toepassingen uit het oog. Gillette fotografeerde kopers van pakjes scheermesjes. Tijd voor een boycot, vond de Amerikaanse privacywaakhond Caspian. Zodra in Nederland een bedrijf uit de bocht vliegt, komt Bits of Freedom in actie, belooft Maurice Wessling.
Philips maakte in april bekend dat Benetton miljoenen chips in zijn kleding ging naaien. Het Italiaanse modemerk belandde daardoor bijna op de rand van een Brent Spar-affaire. Caspian, voluit consumers against supermarket privacy invasion and numbering, had al een stevige boycot op touw gezet, toen Benetton ijlings aangaf dat Philips wat voorbarig was geweest. De mogelijkheden van RFID werden slechts onderzocht, tot chips in kleding was nog lang niet besloten.
Ook de Britse supermarkt Tesco en scheermesjesfabrikant Gillette kregen problemen met de publieke opinie. Bij wijze van experiment rustte Tesco in zijn filiaal in Cambridge het Gillette-schap uit met een camera. Wie een zak Mach3-mesjes pakte, werd automatisch gefotografeerd, doordat de chip in de verpakking een signaal uitzond.
Bij het passeren van de kassa werd nog een foto genomen, waarna beide plaatjes naast de kassabon werden gelegd. Dit Big Brother-systeem was bedoeld om diefstal tegen te gaan, maar wat de privacy van de bona fide klanten betrof een stap te ver.
Caspian riep op tot een boycot, compleet met een website ('ik laat liever mijn baard staan'). De actievoerders wilden een duidelijk signaal aan Gillette en andere bedrijven dat consumenten niet willen worden bespied door de producten die ze kopen. Gillette ontkent inmiddels dat de 'spionagechips' in de peperdure en handzame pakjes Mach3 (niet voor niets de favoriet van winkeldieven) bedoeld zijn om de klant te volgen. De verpakking wordt alleen maar gechipt om de productie en distributie van de mesjes achter de schermen te stroomlijnen.
'We zijn zeker niet tegen de technologie op zich,' zegt Maurice Wessling van privacywaakhond Bits of Freedom, 'die houd je ook niet tegen. Maar het zal op grote schaal worden toegepast, waarbij de grenzen alleen maar je fantasie zijn. Bepaalde toepassingen moeten in een vroeg stadium aan voorwaarden gebonden worden, zodat de consument bescherming krijgt.'
Met de domste typen chips, die slechts ter vervanging van de algemene streepjescode dienen, heeft Bits of Freedom niet zo'n probleem. Handig, als je wasmachine het label van een paar sokken kan lezen. Goed voor het milieu, als een elektronisch onderdeel kan aangeven uit welke materialen het is gemaakt. De smart labels die alleen intern door bedrijven worden gebruikt om hun logistiek te stroomlijnen, kunnen ook weinig kwaad.
Maar de chips die ook in het schap nog uitgebreide informatie aan een artikel koppelen, zijn gevaarlijker. Wie ze koopt, neemt een goudmijn aan informatie mee. 'Daarvan speelt de vraag of de consument wel weet dat een product die chip bevat, en wat er allemaal mee mogelijk is. En de vraag of de chip uit te schakelen is, of te verwijderen. Dat zou minimaal met een extra etiket duidelijk moeten worden gemaakt.'
'Daarnaast zou er uitdrukkelijk toestemming van de klant moeten komen, voordat een bedrijf zijn gegevens mag gebruiken. In de meeste gevallen zal een chip worden uitgeschakeld zodra hij de kassa passeert. Maar dat is niet bij alle modellen mogelijk.''
Bits of Freedom heeft in eigen land nog niet in actie hoeven komen. ''Hier is het nog een relatief onbekend fenomeen, en ook in de politiek leeft het nog niet.''
Maar zodra dit bij ons de privacy van consumenten in het gedrang brengt, vindt Wessling het 'nuttig' om in actie te komen.
Bron: het Parool
Zoals altijd het geval is, kleven er aan dergelijke maatregelen diverse voor- en nadelen en zoals gewoonlijk worden alleen de voordelen opgesomd. Over de nadelen hoort bijna niemand wat over. Toch zal deze technologie binnen niet al te lange tijd realiteit zijn. De technologische 'vooruitgang' en het streven naar meer controle en dus macht zal niet meer te stoppen zijn. De vraag is ook niet meer óf de 'Matrix' realiteit wordt, maar wanneer...
Welcome to the real world...