Hoeveel zijn iemands biometrische kenmerken waard? Het ministerie van
Binnenlandse Zaken heeft op deze moeilijke vraag een antwoord
gevonden. Voor een proef met biometrische paspoorten die op 30
augustus in zes steden van start gaat, geldt een speciale
actiekorting. "Doe mee aan de praktijkproef biometrie en ontvang 10
euro korting!", aldus een folder van het agentschap BPR van het
ministerie. De folder is geen parodie en lijkt serieus bedoeld.
Het Nederlandse paspoort en de identiteitskaart krijgen een chip met
biometrische kenmerken. De contactloze chip zal zowel een digitale
foto van het gezicht bevatten als 2 vingerafdrukken (beide
wijsvingers).
In de steden van Almere, Apeldoorn, Eindhoven, Groningen, Rotterdam en
Utrecht worden gedurende een half jaar paspoorten gemaakt met
biometrische kenmerken. De proef heeft alleen betrekking op de
zogenaamde intake en aanmaak van de identiteitsbewijzen. De inwoners
van de zes steden krijgen een normaal paspoort mee maar het
biometrische testdocument blijft op het gemeentehuis. "U betaalt voor
uw nieuwe paspoort of identiteitskaart. Als dank voor uw medewerking
aan de praktijkproef krijgt u 10 euro korting op de kosten van uw
nieuwe paspoort of identiteitskaart", aldus de folder.
Omdat in de huidige paspoortwet de opname van biometrische kenmerken
nog niet is geregeld, moeten de deelnemers aan de proef schriftelijk
toestemming geven. Uit de tekst van het toestemmingsformulier blijkt
dat de biometrische kenmerken niet alleen in de chip van het paspoort
worden vastgelegd maar ook centraal in een database van de gemeente.
De opslag is "uitsluitend voor het doel van de praktijkproef". Het
ministerie hoopt dat 15.000 personen van de 10 euro regeling gebruik
gaan maken. "Tijdens de praktijkproef wordt bekeken welke gevolgen
biometrie heeft op het aanvragen en uitgeven van reisdocumenten en met
welke omstandigheden in de praktijk rekening moet worden gehouden. De
bruikbaarheid van het document wordt getest door tijdens de proef met
verschillende apparatuur een verificatie uit te voeren."
In een brief aan de Tweede Kamer van december 2003 liet minister De
Graaf weten dat de biometrische kenmerken niet centraal worden
opgeslagen. Daardoor ontstaat er dus geen centrale databank met
vingerafdrukken en foto's van alle paspoorthouders. De controle van de
vingerafdruk en foto dient alleen om vast te stellen of paspoort en
houder bij elkaar horen. De minister schrijft dat de informatie in de
chip versleuteld wordt maar geeft geen informatie over wie lees- en
schrijfrechten krijgt. Hoewel het evident is dat andere landen de chip
zullen kunnen lezen bij hun grenscontroles is het onduidelijk of zij
de gegevens ook mogen en kunnen opslaan en zo een schaduw database met
biometrische gegevens opbouwen. In het geval van gezichtsherkenning is
het dan mogelijk om personen te identificeren die geen paspoort bij
zich hebben. Willekeurige video-opnames kunnen dan vergeleken worden
met de gezichtsafbeeldingen in een centraal bestand, waardoor het
mogelijk wordt om passanten op straat real-time te identificeren.
Gezien de grote foutmarge bij gezichtsherkenning kunnen in dat geval
veel mensen te maken krijgen met onterecht extra onderzoek.
Welcome to the real world...
