In de Brabantse gemeente Landerd loopt een strafrechtelijk onderzoek
naar fraude met een stemcomputer tijdens de verkiezingen voor de
gemeenteraad op 7 maart. Het onderzoek richt zich op de uitslag van
het stembureau dat gevestigd was in zorgcentrum Compostella in de
deelgemeente Zeeland. Daar werden 181 stemmen uitgebracht op G. te
Meerman, nummer drie op de kandidatenlijst van Zeelands Welzijn. Op
andere bureaus in Zeeland kreeg hij respectievelijk 1, 3 en 7 stemmen.
Direct na de verkiezingen heeft de gemeente zelf al een onderzoek
gedaan naar de stemcomputer in Compostella. Daaruit bleek echter dat
er geen mankementen aan de machine waren. Ook de fabrikant van de
stemcomputer Nedap meldde dat zij geen afwijkingen of onvolkomenheden
heeft gevonden. De stemcomputer is voor onderzoek naar het Nederlands
Forensisch Instituut gebracht.
Aanleiding voor het onderzoek is niet alleen de atypische uitslag
maar ook het feit dat Meerman zelf zitting had in het stembureau van
Compostella. Meerman bediende de stemcomputer ook persoonlijk.
Overigens haalde Meerman niet genoeg stemmen voor een zetel in de gemeenteraad.
Critici van elektronisch stemmen, zowel in Nederland als daarbuiten,
hebben er vaak op gewezen dat fraude met stemcomputers moeilijk aan
te tonen is. Dat maakt het gebruik van stemcomputers voor
verkiezingen omstreden. De software van stemcomputers is vaak geheim
en eigendom van de fabrikant. Bovendien is een betrouwbare hertelling
vaak niet mogelijk omdat stemcomputers geen bewijs van de
uitgebrachte stem printen. Dit wordt ook wel aangeduid als de
afwezigheid van een 'paper-trail'. Tot slot veronderstelt het gebruik
van stemcomputers dat de leden van het stembureau betrouwbaarheid
zijn. Namelijk degene die de stemcomputer bedient kan het stemmen manipuleren.
Het Openbaar Ministerie heeft in april een opmerkelijke stap gezet om
toch tot een soort hertelling te komen in Landerd. Het OM heeft de
kiezers in Landerd gevraagd om achteraf en anoniem per brief te laten
weten wat zij op 7 maart gestemd hebben. Van de 1071 benaderde
kiezers hebben er 957 de formulieren ingevuld en aangegeven hoe ze op
7 maart hebben gestemd. De uitslag wordt in het belang van het
onderzoek geheim gehouden. Justitie liet eerder weten de zaak te
zullen seponeren als de peiling in de buurt zou komen van de 181
voorkeurstemmen die het kandidaat-raadslid van Zeelands Welzijn kreeg
bij de echte verkiezingen voor de gemeenteraad. Uit het feit dat de
zaak inmiddels niet is geseponeerd valt op te maken dat de peiling
een heel andere uitslag gaf.
Het Brabants Dagblad citeert een mogelijkheid van misbruik met de
stemcomputers. "Wie kwaad wil, kan met de stemmachine manipuleren",
zegt stemmachine-deskundige Peter Knoppers. Het Landerdse weekblad
Arena, dat een machine testte van de gemeente Oss, zegt zelfs dat het
een fluitje van een cent is. Degene die de stemmachine bedient kan
bij voorbeeld de sleutel op het juiste moment - kort voor de laatste
druk op de rode stemknop - een kwartslag draaien. De machine wordt
dan even standby gezet. Direct daarop verschijnt volgens het
onderzoekje de tekst 'u heeft gestemd' op het display. Knoppers: "In
feite is de stem echter niet geregistreerd. Op een geschikt moment
kun je stemmen later toewijzen aan wie je wilt.", aldus het Brabants
Dagblad op 6 april.
Op de website 'Wij vertrouwen stemcomputers niet' is een groep
beveiligingsexperts en technici een campagne gestart tegen
stemcomputers in Nederland. "Stemcomputers zijn op zijn best een
problematische non-oplossing van een non-probleem", aldus de site.
Met name in Ierland hebben stemcomputers nogal wat stof doen
opwaaien. De Ierse overheid wilde Nadap stemcomputers van Nederlandse
makelij inzetten maar een speciale commissie die de betrouwbaarheid
onderzocht, had daar bezwaren tegen. Sindsdien staan de 7500 gekochte
stemcomputers in de opslag van het Ierse leger.
Raadslid Landerd is stuk minder populair in schaduwverkiezing (11.04.2006)
'Elektronische stem op print' (06.04.2006)
Peter Knoppers: Stemmachines ? Niet doen !
Berichten uit weekblad Arena van 'zaak compostella'
Wij vertrouwen stemcomputers niet
Ierland keurt Nederlandse stemmachines af (12.05.2004)
Bron: Bits of Freedom, 05-07-2006
Welcome to the real world...