Uit een evaluatie van de identificatieplicht door de Volkskrant
blijkt dat de wet geen merkbare invloed heeft op de
criminaliteitsbestrijding. Het Openbaar Ministerie zegt tegenover de
Volkskrant geen voorbeelden te kennen van ernstige delicten die op
grond van de nieuwe wet zijn voorkomen. "Voor zover de 'gewone'
rechtshandhaving er doeltreffender door is geworden, blijft dat
beperkt tot de minst ernstige vergrijpen uit de verkeerswet en de
algemene politieverordening", aldus de Volkskrant.
Uit de evaluatie blijkt dat de wet op de uitgebreide
identificatieplicht vrijwel uitsluitend wordt gebruikt als
boete-verdubbelaar voor kleine delicten, zoals fietsen zonder licht
en wildplassen. De wet treft met name bedelaars, zwervers en
jongeren. Jongeren worden vier keer zo vaak bekeurd wegens het niet
kunnen tonen van een identiteitsbewijs als ouderen. In de toptien
staan verder: het opgeven van een valse naam, softdrugsgebruik,
openbare dronkenschap, brommerrijden zonder helm, autorijden zonder
gordel, rijden door rood licht en het niet kunnen tonen van een
brommercertificaat. In Amsterdam wordt de topvijf gedomineerd door
overtredingen zoals softdrugsgebruik, bedelen, wildplassen en slapen
langs de weg. Sinds de invoering van de wet op 1 januari 2005 heeft
de politie 80 duizend boetes uitgedeeld met een totaal bedrag van 3,8
miljoen euro.
Bovendien blijkt dat toeval een grote rol speelt bij de vraag of
iemand een boete krijgt voor het niet kunnen tonen van een paspoort
of rijbewijs. Sommige agenten nemen genoegen met een spijtbetijging
of fotokopie, anderen schrijven een boete uit. Ook verschilt het
aantal boetes per regiokorps sterk. Flevoland deelde in 2005 slechts
313 boetes uit, tegenover 12.233 in Amsterdam. Ook verschillen de
zogenaamde 'vermissingsleges' sterk per gemeente. Dit is de
administratieve vergoeding die iedereen moet betalen bij het
aanmelden van een gestolen of verloren paspoort. De vergoeding geldt
in de meeste gemeenten ook voor wie met geweld van een paspoort is
beroofd (los van de kosten van een nieuw paspoort).
Bob Hoogenboom, hoogleraar fraudewetenschappen aan de Nyenrode
Universiteit, noemt de identificatieplicht in de Volkskrant een
voorbeeld van symboolwetgeving, die nauwelijks bijdraagt aan meer
veiligheid. "Het leidt tot een verflutting van zaken waarbij vooral
de makkelijkste doelen worden gepakt", aldus Hoogenboom.
Uit cijfers die minister Pechtold in januari 2006 aan de Tweede Kamer
stuurde bleek dat het aantal vermiste en gestolen reisdocumenten in
2005 is toegenomen. De Bits of Freedom nieuwsbrief schreef hierover
in februari 2006. De toename is volgens de minister het gevolg van de
identificatieplicht. De minister kon niet aangeven of ook de fraude
met zoekgeraakte documenten is toegenomen. Pechtold stelde dat de
invoering van het biometrisch paspoort dit probleem zou repareren.
Fraude met het biometrisch paspoort is in theorie moeilijker.
Minister Donner wil de Wet op de uitgebreide identificatieplicht pas
in de tweede helft van 2008 laten evalueren. In 2005 vroeg de vaste
commissie justitie van de Tweede Kamer aan Donner te onderzoeken in
hoeverre de identificatieplicht de veiligheid heeft bevorderd.
Volgens Donner is dat echter onmogelijk: "De Wet op de uitgebreide
identificatieplicht maakt deel uit van een veelheid aan maatregelen
ter bevordering van de veiligheid in Nederland, en het verminderen
van criminaliteit en overlast. De vraag of criminaliteit en overlast
afnemen exclusief als gevolg van de Wet op de identificatieplicht kan
derhalve niet worden beantwoord."
Minister Pechtold heeft aangekondigd dat op 26 augustus 2006 begonnen
wordt met de uitgifte van het biometrisch paspoort. De chip in het
nieuwe paspoort bevat een foto, naam, geboortedatum, geslacht,
documentnummer, sofi-nummer (in de toekomst burgerservicenummer) en
de datum einde geldigheid document. De vingerafdruk wordt op een
later moment ingevoerd, omdat de Europese Unie nog een deel van de
technische specificaties moet vaststellen. Over de voorgenomen
centrale opslag van de biometrische kenmerken heeft het kabinet nog
geen voorstel naar de Tweede Kamer gestuurd.
Bron: Bits of Freedom, 28-04-2006
Welcome to the real world...